Legt de Franse wijn het loodje?
Een paar weken geleden prezen we de Franse wijnen, speciaal die van de Elzas, de hemel in. Nadat we eind april een week door de Elzas toerden, hebben we daar een iets andere kijk op gekregen. Het blijkt dat steeds minder mensen, vooral jongeren, wijn drinken. Daar hebben de Franse wijnboeren veel last van. Gaan de prachtige wijngaarden in Frankrijk geleidelijk verdwijnen? Om die vraag te beantwoorden, doken we uitgebreid in de nieuwsberichten over de Franse wijn en de mogelijke alternatieven.
Duizenden hectaren wijngaard zijn al verdwenen
In Bergheim stonden we op de kleine boerencamping van de familie Haetty, Les Noyers. Eigenaar Jean-Martin vertelde ons over het treurige lot van veel wijnboeren in heel Frankrijk. ‘Duizenden hectaren wijngaard zijn de laatste jaren al verdwenen en die neerwaartse spiraal gaat maar door.’ Als we zijn verhaal samenvatten komt het erop neer dat er wereldwijd overproductie is van wijn, vooral rode wijn. Maar bovendien drinken steeds minder mensen een glas wijn bij het eten en al helemaal niet als apéritief. Jongeren drinken veel alcoholvrije drank en als ze feestelijk willen drinken dan nemen ze cocktails of speciaalbier. ‘Doktoren vertellen ons dat alcohol slecht is voor de mens. Maar onze ouders en voorouders werden er gezond oud mee,’ is zijn verweer. Of hij gelijk heeft kunnen we niet bevestigen, maar een feit is wel – en dat horen we van diverse wijnboeren – dat Franse wijnen minder schadelijk zouden zijn, omdat veel bestrijdingsmiddelen verboden zijn die in andere wijnlanden wel worden gebruikt. In Frankrijk schakelen bovendien steeds meer wijnboeren over op biologische teelt en dat scheelt voor onze gezondheid ‘een slok op een borrel’.
In Dambach-la-Ville spraken we de vader van Florian Beck, die we na onze eerste reis citeerden over zijn prachtige biologische wijnen en zijn principes om verantwoord met zijn wijngaarden om te gaan. Vader Beck is nu zeer bezorgd over de kansen die jonge wijnboeren hebben om hun bedrijf op een gezonde manier te onderhouden. ‘Veel wijnboeren zijn erg bang voor de toekomst’, vertelt hij.
Franse overheid koopt wijnboeren uit
De crisis in een aantal regio’s is inmiddels zo groot dat de Franse overheid de wijnboeren te hulp schiet met uitkoopregelingen om het aantal wijnhectares te verminderen. Land blijft dan onbewerkt en daarmee ontstaan op diverse plaatsen wildernissen, die doen denken aan de steppen in Afrika.
Behalve overproductie speelt extreme opwarming van het klimaat een grote rol. In de Provence is een aantal hotspots, waar de temperatuurstijging extremer is dan elders in Europa. Gelukkig wordt er nog voldoende heerlijk frisse Provence-rosé geproduceerd. Maar het aantal mislukte oogsten door droogte en hitte is enorm toegenomen.
In de Volkskrant lazen we een interessant artikel over Franse wijnbouwers die overschakelen op de teelt van pistachebomen. De pistachenoot, die eigenlijk een steenvrucht is, doet het prima in trendy gerechten en lekkernijen als chocolade en gebak. En laat nou de pistacheboom toevallig ook erg goed tegen droogte en hitte kunnen. Voor de wijnboeren die hun uitkooppremies investeren in deze nieuwe teelt, lonkt een gouden toekomst. De eerste oogsten zijn al binnengehaald, maar voordat deze boeren hun investeringen terugverdiend hebben, zijn we wel een jaar of tien verder, schatten kenners.
Wel mooi dat een potentieel verwilderd landschap in delen van de Provence een nieuw charmant uiterlijk krijgt, vooral in het voorjaar, als de pistacheboom bloeit.
Mijn tip voor de nieuwe wijn/pistacheboeren: zorg voor mooie camperplaatsen in de boomgaarden en we komen massaal naar de Provence!
